De Witte Mars
20 oktober 1996 — de grootste betoging uit de naoorlogse geschiedenis van België
Een land in shock
Na de arrestatie van Marc Dutroux op 13 augustus 1996 en de bevrijding van Sabine Dardenne en Laetitia Delhez twee dagen later, sloeg de opluchting al snel om in woede. Toen bleek dat de politie jarenlang aanwijzingen had gemist en dat Julie, Mélissa, An en Eefje dood werden teruggevonden, richtte de verontwaardiging zich niet langer enkel op Dutroux, maar ook op de politie, het gerecht en de politiek.
De aanleiding: het ‘Spaghetti-arrest’
Op 14 oktober 1996 trokken mensen de straat op met vlaggen met de tekst ‘Ik ben beschaamd Belg te zijn’. Aanleiding was de beslissing van het Hof van Cassatie om onderzoeksrechter Jean-Marc Connerotte van de zaak te halen, nadat hij een benefietdiner had bijgewoond van een vereniging van ouders van vermiste kinderen. De maat was vol: op 27 september 1996 riep Marie-Noëlle Bouzet, moeder van de vermiste Elisabeth Brichet, in een interview op tot een nationale mars.
20 oktober 1996
Om 14 uur vertrok de stille tocht aan het Noordstation in Brussel, op weg naar het Zuidstation. Minstens 300.000 mensen namen deel — zowat 3% van de Belgische bevolking op dat moment — gekleed in het wit als symbool van de ‘beschadigde en vermoorde kinderen, van de verraden onschuld, maar ook van de geweldloosheid’. Er waren bewust geen spandoeken of politieke leuzen toegelaten: de mars was een stille aanklacht, geen politieke betoging.
Waarom het zoveel indruk maakte
De Witte Mars overschreed de taalgrens die België doorgaans verdeelt: Vlamingen en Franstaligen liepen zij aan zij. Het was op dat moment de grootste betoging in de Belgische geschiedenis. Voor veel Belgen was het de eerste keer dat ze massaal en spontaan — zonder vakbonden of partijen als organisator — de straat op gingen.
Blijvende erfenis
De Witte Mars zette een politieke schokgolf in gang: een parlementaire onderzoekscommissie, en uiteindelijk in 1998 het Octopusakkoord, dat de Belgische politie grondig hervormde. Ook de oprichting van Child Focus groeide rechtstreeks uit de verontwaardiging van die periode.